Thunderbolt 5: Kỷ nguyên mới của cổng kết nối laptop

Công nghệ Thunderbolt của Intel đã liên tục phát triển mạnh mẽ trong suốt 15 năm qua và chưa hề có dấu hiệu chững lại. Mới nhất và mạnh mẽ nhất chính là Thunderbolt 5, ra mắt chính thức vào năm 2024.

Thunderbolt 5 tiếp nối thành công của Thunderbolt 4, tương tự cách Thunderbolt 4 từng thay thế Thunderbolt 3. Mỗi thế hệ lại mang đến những khác biệt đáng kể và Surface Việt hiểu rằng không phải ai cũng dễ dàng nắm bắt hết các thay đổi này.

Với mong muốn giúp bạn nắm rõ hơn về công nghệ Thunderbolt, Surface Việt đã tổng hợp mọi thông tin cần thiết về Thunderbolt 5 trong bài viết này.

1/ Thunderbolt 5 là gì?

Thunderbolt 5 là chuẩn kết nối vật lý mới nhất của Intel dành cho laptop. Đây là một bước tiến đáng kể so với Thunderbolt 4, với khả năng tăng gấp đôi, thậm chí gấp ba băng thông.

Nếu bạn đã từng ấn tượng với những cải tiến mà Thunderbolt 4 mang lại so với Thunderbolt 3, thì Thunderbolt 5 chắc chắn sẽ khiến bạn bất ngờ hơn nữa.

Dưới đây là tổng quan nhanh về những khả năng của Thunderbolt 5:

• Băng thông vượt trội: Đạt 80Gbps hai chiều và có thể lên tới 120Gbps với Bandwidth Boost được kích hoạt, so với mức tối đa 40Gbps của Thunderbolt 4.
• Hỗ trợ đa màn hình cao cấp: Hỗ trợ cùng lúc ba màn hình 4K 144Hz hoặc hai màn hình 8K 60Hz, trong khi Thunderbolt 4 chỉ giới hạn ở hai màn hình 4K 60Hz.
• Tăng thông lượng PCIe 4.0: Cung cấp 64Gbps PCIe 4.0, gấp đôi Thunderbolt 4, mang lại hiệu suất tốt hơn đáng kể cho eGPUs (card đồ họa rời gắn ngoài) và các giải pháp lưu trữ tốc độ cao.
• Công suất sạc mạnh mẽ: Cung cấp tới 240W điện năng, hơn gấp đôi mức tối đa 100W của Thunderbolt 4. Điều này đặc biệt lý tưởng cho các PC có discrete GPUs (card đồ họa rời) như máy trạm di động và laptop chơi game.
• Tương thích ngược rộng rãi: Thunderbolt 5 dễ dàng tương thích với các phiên bản Thunderbolt cũ hơn và cả USB4.
• Hỗ trợ kết nối toàn diện: Sử dụng các chuẩn USB4 v2, PCIe 4.0 và DisplayPort 2.1, đảm bảo khả năng kết nối linh hoạt và mạnh mẽ.

Rõ ràng, Thunderbolt 5 là một bước tiến vượt bậc so với Thunderbolt 4 ra mắt năm 2020. Tương tự bản tiền nhiệm, Thunderbolt 5 vẫn tích hợp PCIe, DisplayPort và khả năng cấp nguồn, cung cấp mọi kết nối cần thiết cho laptop chỉ bằng một sợi cáp duy nhất.

Việc tăng gấp đôi băng thông không còn là điều xa lạ với công nghệ Thunderbolt. Chuẩn Thunderbolt đầu tiên đạt tốc độ 10Gbps, sau đó tăng gấp đôi lên 20Gbps với Thunderbolt 2 chỉ ba năm sau đó. Hai năm tiếp theo, Thunderbolt 3 lại tiếp tục tăng gấp đôi, đạt 40Gbps.

Thunderbolt 4 giữ nguyên băng thông 40Gbps của Thunderbolt 3, nhưng lại cải tiến đáng kể ở nhiều khía cạnh khác. Chuẩn kết nối này tăng gấp đôi khả năng hỗ trợ video, cho phép một cổng kết nối đồng thời hai màn hình 4K với tần số quét 60Hz. Bên cạnh đó, băng thông tối thiểu cũng tăng từ 16Gbps lên 32Gbps, đồng thời bổ sung công nghệ phát hiện mối đe dọa mới, giúp bảo vệ PC tốt hơn khỏi các yếu tố không an toàn.

Các tính năng như chuỗi liên kết (daisy-chaining), sạc và hỗ trợ đa cổng, vốn đã có trên Thunderbolt 4 với phần cứng tương thích, vẫn được duy trì trên Thunderbolt 5.

2/ Thunderbolt 5 Bandwidth Boost là gì?

Bandwidth Boost của Thunderbolt 5 là tính năng tự động kích hoạt khi bạn cần thêm băng thông cho một tác vụ cụ thể. Vì Thunderbolt 5 có băng thông hai chiều 80Gbps nên có thể linh hoạt điều chỉnh. Khi Bandwidth Boost được bật, 40Gbps từ một hướng sẽ được chuyển sang hướng còn lại, ưu tiên băng thông cho tác vụ quan trọng hơn.

Khi đó, băng thông của một hướng có thể đạt 120Gbps, trong khi hướng còn lại duy trì 40Gbps. Tính năng này đặc biệt hữu ích cho những người thường xuyên làm việc với nhiều màn hình độ phân giải cao và điều tuyệt vời là mọi thứ đều hoạt động hoàn toàn tự động.

Bandwidth Boost được xây dựng dựa trên Pulse Amplitude Modulation 3 (PAM-3), một công nghệ tín hiệu tương đối mới.

3/ Thunderbolt 5 có hỗ trợ Thunderbolt Share không?

Câu trả lời là có, Thunderbolt 5 tương thích với Thunderbolt Share – giải pháp kết nối PC-to-PC mới nhất từ Intel. Thunderbolt Share cũng hỗ trợ Thunderbolt 4, cho phép bạn kết nối laptop TB4 với laptop TB5 một cách dễ dàng.

Để sử dụng Thunderbolt Share, các laptop cần chạy Windows 11 và có Intel Graphics Driver mới nhất, đồng thời phải đạt chứng nhận Share. Chiếc Razer Blade 18 (2024) là mẫu laptop đầu tiên có chứng nhận này, nhưng nhìn chung, tỉ lệ áp dụng vẫn còn khá khiêm tốn. Tin vui là Intel đã cấp phép công nghệ Thunderbolt Share cho các nhà sản xuất docking station. 

Khi hai PC kết nối qua Thunderbolt Share – dù bằng cáp trực tiếp hay qua dock được chứng nhận – bạn có thể dễ dàng chia sẻ màn hình, kéo thả tệp giữa các máy hay đồng bộ các thư mục cụ thể.

Đặc biệt, nếu sử dụng dock làm trung gian, bạn còn có thể điều khiển cả hai PC chỉ với một bộ thiết bị ngoại vi duy nhất.

4/ Thunderbolt 5 có giống USB-C không?

Thunderbolt 5 sử dụng form factor hình bầu dục quen thuộc của USB-C, giúp việc kết nối trở nên đơn giản. Tuy nhiên, hai chuẩn này không giống nhau.

Không như Thunderbolt thuộc sở hữu của Intel, USB-C không được cấp phép riêng cho bất kỳ công ty nào, nhờ vậy nó trở thành kết nối phổ biến rộng rãi trên các PC dùng chip AMD và Qualcomm.

Trong các biến thể USB-C, USB-C 3.2 (Gen 2) là một trong những kết nối thông dụng nhất, đạt băng thông 10Gbps và hỗ trợ tới hai màn hình 4K. Ít phổ biến hơn là USB-C 3.2 Gen 2×2, với băng thông được nâng lên 20Gbps.

USB4, dù cũng dùng form factor của USB-C, lại là tiêu chuẩn gần nhất với Thunderbolt. Phiên bản USB4 tiêu chuẩn cung cấp băng thông lên đến 40Gbps, trong khi USB4 v2 có thể đạt 80-120Gbps, ngang bằng với Thunderbolt 5.

Chính vì vậy, USB4 trở thành lựa chọn thay thế tốt nhất cho Thunderbolt 5.

Thiết bị nào sử dụng Thunderbolt 5?

Hiện tại, dù laptop Windows hỗ trợ Thunderbolt 5 vẫn còn khá hiếm, nhưng các phụ kiện dùng chuẩn này lại đang dần trở nên phổ biến hơn.

Đáng chú ý, hầu hết các PC ra mắt trong năm 2025 vẫn được trang bị Thunderbolt 4. Tuy nhiên, nhờ khả năng tương thích ngược, bạn hoàn toàn có thể sử dụng các dock và hub Thunderbolt 5 với các thiết bị dùng chuẩn cũ này.

Razer Blade 18 các phiên bản 2024 và 2025 đều hỗ trợ Thunderbolt 5, tương tự chiếc ASUS ROG Strix Scar 18 (2025).

Tỷ lệ phổ biến của Thunderbolt 5 chắc chắn sẽ tăng trong tương lai, nhưng ở thời điểm hiện tại, số lượng PC hỗ trợ chuẩn kết nối này vẫn còn khá hạn chế.